De afgelopen jaren krijg ik opvallend veel vragen over mantelzorgwoningen, vooral over de erfbelasting, waardebepaling en de (on)mogelijkheid van taxatie. Dat is niet vreemd: inmiddels kunnen mantelzorgwoningen al ruim tien jaar vergunningsvrij worden geplaatst. Daardoor komen we nu steeds vaker in situaties waarin de woning niet meer nodig is, of waarin één van de bewoners overlijdt en de andere nog blijft wonen.

En dan ontstaan er logische vragen. Want wat gebeurt er fiscaal? Moet er erfbelasting worden betaald? En hoe bepaal je de waarde als een mantelzorgwoning officieel geen onroerend goed is?

Erfbelasting bij een mantelzorgwoning: hoe zit dat?

Wanneer een bewoner overlijdt, wordt gekeken wat deel uitmaakt van de nalatenschap. Een mantelzorgwoning is echter vaak:

  • verplaatsbaar,
  • niet verbonden met een vaste fundering,
  • en daarom geen onroerend goed.

Daardoor ziet de Belastingdienst een mantelzorgwoning meestal als roerende zaak, vergelijkbaar met een stacaravan. En dat maakt een officiële taxatie ingewikkeld.

Waarom kan er geen officiële taxatie plaatsvinden?

Taxateurs mogen uitsluitend onroerend goed officieel taxeren. Een verplaatsbare mantelzorgwoning valt daar niet onder. Daardoor:

  • bestaat er geen WOZ-waarde,
  • is een normale taxatie niet mogelijk,
  • en moet de waarde op een andere manier worden bepaald.

Hoewel een mantelzorgwoning eruitziet als een volwaardige woning, blijft het juridisch een verplaatsbare unit — en dat maakt waardering minder rechtlijnig.

Waardebepaling: afhankelijk van wat iemand ervoor over heeft

Bij mantelzorgwoningen bestaat geen vaste marktwaarde. De prijs hangt af van:

  • staat en afwerking,
  • technische voorzieningen,
  • leeftijd van de unit,
  • vraag en aanbod,
  • en vaak ook van emotie.

Daardoor is de waarde meestal letterlijk:
👉 wat een gek ervoor geeft.
Het blijft een emotie-aankoop: mensen kopen veiligheid, nabijheid en zorg voor een dierbare. Dat maakt de markt minder voorspelbaar.

Wat kun je doen bij erfbelasting?

Hoewel een officiële taxatie niet kan, biedt de Belastingdienst voldoende ruimte om tot een redelijke waardering te komen, bijvoorbeeld via:

  • marktwaardeschattingen of offertes van vergelijkbare units,
  • de oorspronkelijke aankoopprijs met een passende afschrijving,
  • of een onderbouwde eigen schatting.