Iedereen heeft het over de familiewoning. Maar is dat wel zo’n interessante ontwikkeling als vaak wordt gedacht?
De laatste tijd hoor en lees ik er ontzettend veel over. Vanaf 1 januari 2027 moet het onder voorwaarden gemakkelijker worden om een familiewoning op eigen erf te plaatsen, zonder dat er al sprake is van een mantelzorgsituatie.
Dat klinkt natuurlijk fantastisch! Ouders dichtbij hun kinderen, ieder een eigen plek en alvast voorbereid op de toekomst.
Maar wat mij opvalt, is dat er vooral wordt gesproken over de mogelijkheden en nauwelijks over de bouwtechnische eisen, kosten en praktische gevolgen. Want waarom zou je wachten op een familiewoning als een mantelzorgwoning in veel situaties nu al eenvoudiger én voordeliger gerealiseerd kan worden?
Wat is nu eigenlijk het verschil?
Een mantelzorgwoning is bedoeld voor mensen die mantelzorg ontvangen of verlenen. Onder de huidige regels kan zo’n woning in veel situaties al vergunningvrij worden geplaatst.
Een familiewoning is bedoeld om bijvoorbeeld ouders en kinderen op hetzelfde erf te laten wonen, zonder dat er al sprake hoeft te zijn van mantelzorg.
Dat is een belangrijk verschil. Maar er is méér.
De bouwtechnische eisen kunnen een flink prijsverschil maken. En dit is precies waar ik mensen graag op wil wijzen.
Bij een mantelzorgwoning die als tijdelijk bouwwerk wordt gerealiseerd, kunnen onder voorwaarden andere bouwtechnische eisen gelden dan bij een woning die voor langdurig of permanent gebruik wordt gebouwd.
Denk bijvoorbeeld aan eisen voor energiezuinigheid, geluidwering en de technische uitvoering van de woning.
Een familiewoning is dus niet automatisch hetzelfde product als een tijdelijke mantelzorgwoning, alleen met een andere naam!
Afhankelijk van de uitvoering en de toepasselijke eisen kunnen de extra voorzieningen duizenden euro’s kosten.
Vergunningvrij betekent namelijk niet dat je ook vrijgesteld bent van alle bouwtechnische regels.
En dat onderscheid wordt in de enthousiaste verhalen over familiewoningen nogal eens vergeten.
En dan is er nog de onzekerheid rondom 1 januari 2027
De Wet versterking regie volkshuisvesting is op 1 juli 2026 gedeeltelijk in werking getreden. De verdere uitwerking van de regels voor mantelzorg- en familiewoningen moet naar verwachting op 1 januari 2027 volgen.
Maar op 26 oktober 2026 bracht de Raad van State een kritisch advies uit over het ontwerpbesluit. De regering moet dat advies nog verwerken.
Op 16 november 2026 meldde het Informatiepunt Leefomgeving bovendien dat het besluit nog niet definitief is vastgesteld en naar verwachting pas eind december wordt gepubliceerd.
We praten dus over regels waarvan de definitieve uitwerking op dit moment nog niet vaststaat.
En ondertussen wachten mensen met het realiseren van hun woonplannen.
Waarom zou je wachten als er nu al mogelijkheden zijn?
In mijn dagelijkse praktijk begeleid ik mensen die graag dichtbij hun kinderen willen wonen, maar wel zelfstandig willen blijven.
Wat veel mensen niet weten, is dat er soms al mogelijkheden zijn om een mantelzorgwoning te plaatsen, zonder te hoeven wachten op de nieuwe familiewoningregeling.
Daarbij is het belangrijk om eerst goed te onderzoeken of er sprake is van een mantelzorgbehoefte en welke regels op de betreffende locatie gelden.
Als een mantelzorgwoning mogelijk is, kan dat veel tijd, onzekerheid en kosten besparen.
Mijn advies is dan ook: staar je niet blind op de familiewoning, maar onderzoek eerst wat er nú al mogelijk is!
Laat je goed informeren voordat je duizenden euro’s extra uitgeeft
Ik begrijp heel goed waarom de familiewoning zoveel belangstelling krijgt. Het is een mooie ontwikkeling voor families die dichter bij elkaar willen wonen.
Maar laat je niet uitsluitend leiden door enthousiaste berichten over vergunningvrij bouwen.
Kijk naar het complete plaatje: de mogelijkheden op jouw erf, de bouwtechnische eisen, de kosten en de voorwaarden voor het gebruik.
Want uiteindelijk gaat het niet om de naam die we aan een woning geven. Het gaat erom dat je een fijne, veilige en comfortabele plek creëert, zonder onnodig veel geld uit te geven.
Benieuwd of je nu al een mantelzorgwoning kunt plaatsen of dat een familiewoning beter bij jouw situatie past?
Ik denk graag met je mee en help je om de mogelijkheden helder in beeld te krijgen.
Mantelzorg Woongeluk 🍀
Met aandacht voor wonen, met oog voor jouw toekomst.
